यही हो हाम्रो रसुवा

रसुवा नेपालका ७७ जिल्लामध्ये एक हिमाली जिल्ला हो, जसको नाम स्थानीय भाषामा ‘रा’ (भेडाच्याङ्ग्रा) र ‘सोवा’ (चराउने वा राख्ने ठाउँ) बाट अपभ्रम्शित भएर आएको हो। यो जिल्ला उत्तरमा चीनको तिब्बत, पूर्व–पश्चिममा नुवाकोट, सिन्धुपाल्चोक र धादिङ, र दक्षिणमा नुवाकोटको फलाँखु खोला चारकिल्लाले घेरिएको छ। रसुवा जिल्लामा ५ गाउँपालिका र २७ वडा रहेका छन्, जसमा नौकुण्ड, गोसाइँकुण्ड, कालिका, उत्तरगया र आमाछोदिङ्‌मो प्रमुख स्थानीय तह हुन्।

यो हिमाली जिल्लामा विभिन्न ऐतिहासिक, धार्मिक, सांस्कृतिक, पर्यटकीय र जैविक स्थलहरू प्रशस्तै छन्। लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्ज, विश्व प्रसिद्ध गोसाइँकुण्ड ताल, लोपोन्मुख वनस्पति, वन्यजन्तु, र जलविद्युत आयोजनाहरू यस जिल्लाको प्रमुख आकर्षण हुन्। भौगोलिक दृष्टिले रसुवा हिमाली, लेकाली र पहाडी/बेशी भागमा विभाजित छ। यहाँको मौसम, हावापानी, र उचाईअनुसार विविधता पाइन्छ—उच्च हिमाली क्षेत्रमा वर्षभरि चिसो रहन्छ भने पहाडी/बेशी क्षेत्रमा औसत तापक्रम मिल्दो रहन्छ।

रसुवा जिल्ला नेपालका प्रमुख ट्रेकिङ र पर्वतीय पर्यटन गन्तव्यहरू मध्ये एक हो, जसले प्राकृतिक सुन्दरता, धार्मिक स्थल, र सांस्कृतिक अनुभवको अद्वितीय मिश्रण प्रदान गर्दछ।

---

---

मुख्य गाउँपालिका विवरण

गाउँपालिका	वडा संख्या	प्रदेश सभा अन्तर्गत
नौकुण्ड	६	‘क’
गोसाइँकुण्ड	६	‘क’
कालिका	५	१–३: ‘ख’, ४–५: ‘क’
उत्तरगया	५	‘ख’
आमाछोदिङ्‌मो	५	‘ख’

टिप्पणी: आमाछोदिङ्‌मो गाउँपालिकाको नाम स्थानीय भाषाबाट अनुवाद गरी राखिएको हो:

• पार्वती → आमा
• कुण्ड → छोदिङ्‌मो

---

---

रसुवा – विविधताले भरिपूर्ण

यस हिमाली जिल्लामा ऐतिहासिक, सांस्कृतिक, पर्यटकीय, र जैविक विविधता प्रशस्तै छ।
सुनसान हिमालदेखि हरियाली लेकाली भूभागसम्म रसुवा प्रकृतिप्रेमी र साहसिक यात्रुहरूको लागि स्वर्ग हो।

रसुवा जिल्लाभित्र पूर्ण रूपमा पर्ने हिमालहरू

क्रम	हिमालको नाम	उचाइ (मिटर)	क्षेत्र / नोट्स
१	लाङटाङ लिरुङ	7,227	लाङटाङ उपत्यका, रसुवा
२	दोरजे लाक्पा	6,966	लाङटाङ क्षेत्र, रसुवा
३	लाङशिसा रि	6,427	रसुवा
४	चाङ्बु	6,781	लाङटाङ उपत्यका
५	उरकेनमाङ	6,151	लाङटाङ क्षेत्र
६	मोरिमोटो पिक	6,150	रसुवा
७	पावाङ हिमाल	6,164	रसुवा
८	याला पिक	5,520	रसुवा
९	नाया काङ	5,846	Ganja La Chuli, रसुवा

रसुवा–सीमावर्ती हिमालहरू

क्रम	हिमालको नाम	उचाइ (मिटर)	सीमावर्ती नोट्स
१	गणेश हिमाल	7,422	रसुवा–धादिङ–नुवाकोट फैलिएको
२	लाङटाङ रि	7,205	रसुवा–नुवाकोट सीमा क्षेत्र
३	शिशापाङ्मा	8,027	तिब्बत–रसुवा सीमावर्ती
४	बाडरिनाथ हिमाल	6,047	रसुवा–नुवाकोट

रसुवा जिल्लाका प्रमुख खर्कहरू (Alpine Pastures)

क्रम	खर्कको नाम	विशेषता / स्थान
१	लाङसिसा खर्क	लाङटाङ उपत्यकामा, उच्च हिमाली क्षेत्र, चराउने भेडा र पर्यटक ट्रेकिङ क्षेत्र
२	साङजेन खर्क	लाङटाङ लिरुङ आधारशिला, अल्पाइन घाँसे मैदान, हिमाली चराको चराउने क्षेत्र
३	माङचेत खर्क	लाङटाङ–गोसाइँकुण्ड ट्रेक मार्गमा, चराउने क्षेत्र, पर्यटक कैम्प साइट
४	लौरीविनायक खर्क	लाङटाङ उपत्यकाको पश्चिम भागमा, पर्यटक ट्रेकिङ मार्ग, चराउने क्षेत्र
५	घोडातबेला खर्क	लेकाली क्षेत्र, उच्च हिमाली घाँसे मैदान, पशुपालन लागि प्रयोग
६	चन्दनवारी खर्क	लाङटाङ–यालापिक क्षेत्र, चराउने भेडा, पर्यटक Base Camp नजिक

रसुवा जिल्लाका प्रमुख भ्यालीहरू (Valleys)

क्रम	भ्यालीको नाम	विशेषता / स्थान
१	लाङटाङ उपत्यका (Langtang Valley)	प्रमुख हिमाली भ्याली, पर्यटकीय आकर्षण, हिमालका Base Camp, लोपोन्मुख वनस्पति
२	गोसाइँकुण्ड भ्याली	धार्मिक स्थल (रमणीय ताल), ट्रेकिङ मार्ग, तिब्बती–नेपाली सांस्कृतिक प्रभाव
३	कालिका भ्याली	पहाडी–लेकाली संक्रमण क्षेत्र, कृषियोग्य जमिन, स्थानीय बस्तीहरू
४	नौकुण्ड–सोनाम्बा भ्याली	उच्च हिमाली क्षेत्र, चराउने मैदान र पर्यटक ट्रेकिङ मार्ग
५	उत्तरगया भ्याली	लेकाली–पहाडी संक्रमण क्षेत्र, बस्ती र कृषि योग्य क्षेत्र

यी खर्क र भ्यालीहरू लाङटाङ ट्रेक, गोसाइँकुण्ड ट्रेक, र स्थानीय चराउने तथा कृषि क्षेत्रको लागि प्रसिद्ध छन्।
खर्कहरू उच्च हिमाली चराउने मैदान हुन्, जसमा गर्मीको मौसममा चराउने पशु चराउँछन्।
भ्यालीहरू मुख्यतः बस्ती, कृषियोग्य जमिन, र पर्यटक मार्गका लागि प्रयोग हुन्छन्।

रसुवा जिल्लाका प्रमुख कुण्डहरू

सुवा जिल्लामा हिमाली भूभाग र लाङटाङ क्षेत्रका कारण धेरै धार्मिक, पर्यटकीय र ऐतिहासिक महत्वका कुण्डहरू (ताल/हिमताल) रहेका छन्। ती कुण्डहरू धार्मिक स्थल, ट्रेकिङ मार्ग, चराउने स्थल र स्थानीय जीवनशैलीसँग सम्बन्धित छन्।

प्रमुख कुण्डहरू

क्रम	कुण्डको नाम	विशेषता / स्थान
१	गोसाइँकुण्ड	प्रसिद्ध धार्मिक ताल, हिन्दू र बौद्ध तीर्थस्थल, ट्रेकिङ मार्गको मुख्य आकर्षण
२	भैरव कुण्ड	धार्मिक महत्त्व, गोसाइँकुण्ड वरिपरि स्थित
३	सरस्वती कुण्ड	ज्ञान र शिक्षा देवी सरस्वतीसँग सम्बन्धित धार्मिक ताल
४	पार्वतीकुण्ड	पार्वती देवीसँग सम्बन्धित, आमाछोदिङ्‌मो गाउँपालिका भित्र
५	जागेश्वर कुण्ड (जेसुर)	ऐतिहासिक महत्त्व, गोसाइँकुण्ड ट्रेक मार्गमा
६	दुधकुण्ड	टिमुरे र गोसाइँकुण्ड दुवै ठाउँमा अवस्थित, दूधजस्तै रंगको पानी
७	ब्रम्हाकुण्ड	धार्मिक महत्त्व, ब्रह्मा देवसँग सम्बन्धित
८	नागकुण्ड (नाउ/नाग)	नागदेवता पूजा स्थल नजिकको ताल
९	नवकुण्ड	नौ विशेष कुण्डहरूमध्ये एक, स्थानीय धार्मिक महत्त्व
१०	लम्बेकुण्ड	लाङटाङ क्षेत्रको उपत्यकामा अवस्थित

🔹 अन्य महत्वपूर्ण कुण्डहरू

• राजा कुण्ड, रानीकुण्ड, कामी कुण्ड, कमिनी कुण्ड, छेडा कुण्ड, एक्ले कुण्ड, मोक्ष कुण्ड, सागर कुण्ड, झ्याकुम कुण्ड, सूर्य कुण्ड, आमा कुण्ड, चन्द्र कुण्ड, अग्नी कुण्ड
• सृष्टिमाता कुण्ड, गणेश कुण्ड, रक्त कुण्ड, नोजे कुण्ड, लोङजे कुण्ड
• रामलक्ष्मण कुण्ड, रामकुण्ड, लक्ष्मण कुण्ड, सीता कुण्ड, दामोदर कुण्ड, भरत कुण्ड
• पीपकुण्ड, कुमार कुण्ड, जनकुण्ड, बर्दकुण्ड, महालक्ष्मी कुण्ड, महासरस्वतीकुण्ड, महाकालीकुण्ड
• धर्मकुण्ड, फलामकुण्ड, कर्णकुण्ड, शेषकुण्ड, अद्भूत कुण्ड, वेदकुण्ड, बैष्णवायकुण्ड, विष्णुकुण्ड, व्यासकुण्ड
• गौरीकुण्ड, उमाकुण्ड, रमाकुण्ड, दीपकुण्ड, ज्वाला कुण्ड, बतास कुण्ड, रिभर कुण्ड, ग्रुबाकुण्ड
• हिउँकुण्ड (आइसलेक, क्याञ्जेन), वाइवा कुण्ड, कुण्ड, दि कुण्ड, चुल्हो कुण्ड, शीर कुण्ड, अमर कुण्ड, छोनाक कुण्ड, डुल्बु कुण्ड, गोपो कुण्ड

🔹 गोसाइँकुण्ड बन्नुअघिका कुण्डहरू- बौद्द धर्ममा आधारित

• पहिलो कुण्ड: ग्यो नेबा
• दोस्रो कुण्ड: सपिङ ग्यो
• तेस्रो कुण्ड: नाम्सुङ ग्यो

---

🔹 नोट्स

• यी कुण्डहरू धार्मिक, ऐतिहासिक, र पर्यटकीय दृष्टिले महत्वपूर्ण छन्।
• धेरै कुण्डहरू लाङटाङ–गोसाइँकुण्ड ट्रेक मार्गमा पर्छन्।
• दुधकुण्ड, गोसाइँकुण्ड र पार्वतीकुण्ड जस्ता कुण्डहरू हिमाली पानी र धार्मिक कार्यका लागि प्रसिद्ध छन्।
• “गोसाइँकुण्ड बन्नुअघि” को ती तीन कुण्डहरूले गोसाइँकुण्डको निर्माण र धार्मिक महत्वमा ऐतिहासिक भूमिका खेलेको मानिन्छ।

रसुवा जिल्लाका महत्वपूर्णस्थलहरूको जानकारी लिन यहाँ क्लिक गर्नुहोस्